به گزارش مدیاتی:در چند روزی که اینترنت در ایران مسدود بود، هزاران کسبوکار دیجیتال بهخوبی متوجه شدند که چقدر به اینترنت وابستهاند. یکی از ضربات بزرگ این دوران، از دست دادن ۶۰ هزار صفحه زومیت از نتایج جستجوی گوگل بود. این موضوع نه تنها تأثیری عمیق بر دید کاربران به این وبسایت گذاشت، بلکه یک هشدار جدی نیز برای سایر کسبوکارهای دیجیتال بود. در این گزارش به جزئیات این ضربه و تأثیرات آن روی بازار دیجیتال ایران پرداخته میشود.
زومیت در گوگل ناپدید شد؛ ۶۰ هزار صفحه از دست داد
با بازگشت دسترسی به سرویسهای گوگل، ابعاد واقعی خسارتهایی که در روزهای قطعی اینترنت به کسبوکارهای آنلاین وارد شده بود، بیش از پیش نمایان شد. پس از ۱۰ روز قطع کامل اینترنت و خاموشی ارتباط با جهان خارج، از ۲۸ دیماه دسترسی به موتور جستوجوی گوگل دوباره برقرار شد؛ اما پیامدهای این اختلال گسترده، همچنان گریبانگیر فعالان اقتصاد دیجیتال است و هزینههای سنگینی را به آنها تحمیل کرده است.
کسبوکارهای آنلاین برای تحلیل رفتار کاربران، پایش ترافیک ورودی و بهینهسازی جایگاه خود در موتورهای جستوجو، به ابزارهایی متکی هستند که عمدتاً توسط گوگل ارائه میشوند یا از APIهای این شرکت استفاده میکنند. در دوره قطعی اینترنت، این ابزارها بهطور کامل از دسترس خارج شدند. از سوی دیگر، بهدلیل قطع دوطرفه ارتباط با اینترنت بینالملل، گوگل نیز امکان خزش صفحات وب ایران را نداشت؛ موضوعی که پیامدهای عمیقتری برای سئو و ایندکس وبسایتها به همراه داشت.
۱۰ روز قطع دسترسی به دادههای حیاتی وبسایتها
ابزارهایی مانند Google Analytics و سرچکنسول، نقشی کلیدی در تحلیل ترافیک، بررسی جایگاه صفحات در نتایج جستوجو، شناخت رفتار کاربران و پایش عملکرد محتوا دارند. در طول دوره قطعی اینترنت، دسترسی به دادههای این سرویسها بهطور کامل قطع شد.
اگرچه برخی کسبوکارها از ابزارهای جایگزین مانند Matomo که روی سرورهای داخلی میزبانی میشوند استفاده میکنند، اما این سرویسها نیز بهتنهایی قادر به ارائه تصویری کامل از وضعیت وبسایت، بهویژه در ارتباط با گوگل، نیستند.
حذف کامل گوگلدیسکاور؛ ضربهای جدی به رسانهها
علاوه بر ابزارهای تحلیلی، دسترسی به گوگلدیسکاور نیز در این مدت از بین رفت. این سرویس یکی از مهمترین منابع ترافیک برای رسانههای آنلاین محسوب میشود. بهعنوان نمونه، ۲۵ تا ۳۰ درصد از ترافیک ماهانه زومیت از طریق گوگلدیسکاور تأمین میشود.
در جریان قطعی اینترنت، این کانال ترافیکی بهطور کامل از دست رفت و اکنون رسانهها ناچارند برای بازگرداندن اعتماد الگوریتمهای گوگل و رسیدن به سطح ترافیک پیشین، زمان و منابع بیشتری صرف کنند.
قطع دوطرفه ارتباط باعث شد گوگل نهتنها دادهای از وب ایران دریافت نکند، بلکه نتواند صفحات را خزش، ایندکس و رتبهبندی کند. این مسئله، مهمترین پیامد قطعی اینترنت برای تمام کسبوکارهای آنلاین بود و در مواردی که درآمد مستقیماً به سئو وابسته است، حتی میتواند به نابودی کسبوکارهای کوچک منجر شود.
خروج بیش از ۶۰ هزار صفحه زومیت از نتایج گوگل
بررسیهای تیم مارکتینگ گروه رسانهای زومیت نشان میدهد که در دوره ۱۰روزه قطعی ارتباط با گوگل، بیش از ۶۰ هزار صفحه این رسانه از فهرست ایندکس گوگل خارج شدهاند؛ صفحاتی که بهدست آوردن جایگاه آنها، نیازمند صرف زمان، انرژی و هزینه قابلتوجهی بوده است. اکنون برای بازپسگیری این جایگاهها، باید دوباره منابع مضاعفی اختصاص داده شود.
دیگر رسانههای زیرمجموعه زومیت نیز از این آسیب در امان نماندهاند؛ بهطوریکه زومجی ۲۵ درصد، کجارو ۱۷ درصد و پدال ۱۰ درصد از صفحات ایندکسشده خود را از دست دادهاند. بسته به نوع فعالیت، این اعداد میتوانند برای برخی کسبوکارها حتی بیشتر هم باشند.
وابستگی به سئو؛ عامل تشدید خسارت
این آسیبها تنها محدود به رسانهها نیست و تمامی کسبوکارهایی که در این مدت به اینترنت بینالملل دسترسی نداشتند، در نتایج جستوجوی گوگل دچار افت شدهاند. در این میان، کسبوکارهایی که مدل درآمدی آنها بر پایه سئو بنا شده، بیشترین ضربه را متحمل شدهاند.
بررسیهای زومیت نشان میدهد یکی از شرکتهای بزرگ فعال در حوزه تجارت الکترونیک، در جریان این قطعی ۱۰روزه، بیش از ۴۵ درصد از صفحات کلیدی و درآمدزای خود را از فهرست ایندکس گوگل از دست داده و با افت شدید درآمد مواجه شده است. برآوردهای این شرکت نشان میدهد بازگشت به شرایط قبلی، بین ۳ تا ۶ ماه زمان خواهد برد.
در شرایطی که از میان ۱۰ شرکت بزرگ جهان، هفت شرکت بهطور مستقیم در حوزه فناوری، داده و هوش مصنوعی فعالیت میکنند و از نظر درآمدی غولهای انرژی را به چالش کشیدهاند، قطع دسترسی ۹۳ میلیون ایرانی به اینترنت و جریان آزاد اطلاعات، چیزی جز یک ضربه سنگین به اقتصاد دیجیتال کشور نیست.
اگر هدف افزایش سهم اقتصاد دیجیتال از اقتصاد ملی است، یکی از بدیهیترین و اساسیترین پیشنیازها، تضمین دسترسی پایدار به اینترنت و حفظ آن در تمامی شرایط است؛ نه محدود کردن کسبوکارها و محرومکردن آنها از ابتداییترین ابزارهای وب و بزرگترین موتور جستوجوی جهان.
