به گزارش مدیاتی:در دنیای امروز که دسترسی به اینترنت یکی از ضروریترین نیازهای روزمره ما شده است، مفهوم فیلترشکن بهخوبی به گوش میرسد. فیلترشکنها ابزارهایی هستند که به کاربران کمک میکنند تا از محدودیتهای دسترسی به وبسایتها و خدمات خارجی عبور کنند. اما آیا واقعاً میدانید چگونه باید از آنها استفاده کنید؟ چه مزایا و مخاطراتی دارند؟ در این مطلب به چند نکته مهم و ضروری درباره استفاده از فیلترشکنها میپردازیم تا بتوانید بهتر تصمیم بگیرید.
استفاده از فیلترشکن: نکات مهم و ضروری برای هر کاربر
هفته قطعی اینترنت جهانی در ایران شروع شد. در دو هفته گذشته، دسترسی میلیونها کاربر به خدمات پایه ارتباطی، ابزارهای کاری، منابع اخبار و ارتباطات شخصی بهشدت محدود شد. در چنین شرایطی، استفاده از فیلترشکنها و انواع پروکسیها از یک انتخاب شخصی به یک ضرورت جمعی تبدیل شده است. افراد اغلب بدون آگاهی، بدون شفافیت و بدون امکان انتخاب آگاهانه، سراغ استفاده از این ابزارها میروند.
کانفیگهایی که در کامنتها، گروههای تلگرام و حتی بهعنوان عکس پروفایل بهدست میروند، ما را به اینترنت جهانی که دو هفته است از آن محروم شدهایم، متصل میکنند. اما اکنون کمتر کسی به عواقب استفاده از یک پروتکل ناامن فکر میکند.
فایلهای نصبی مختلف نیز بهسرعت دستبهدست میشوند: اپلیکیشنهایی که منشاء و هدف توسعهشان مشخص نیست. توصیههایی که بیشتر شبیه به داروهای فوری نسبت به تحلیل امنیتی هستند، اکنون بخشی از زندگی روزمره کاربران ایرانی شدهاند.
افراد فقط میخواهند وصل شوند! اما پرسش اصلی اینجاست: در این شرایط، چه خطراتی کاربران را تهدید میکند؟ چه موضوعی در استفاده از این ابزارها بیشتر از همه نادیده گرفته میشود؟
HTTPS: امنیت واقعی یا نمایشی
صفا صفری، پژوهشگر شبکه و امنیت اطلاعات، معتقد است یکی از ریشههای سردرگمی کاربران، آموزشهای غلط و سادهسازیشدهای است که سالها در حوزه امنیت دیجیتال تکرار شدهاند. او بهطور خاص به مفهوم HTTPS اشاره میکند و میگوید:
«اینکه به مردم گفته میشود اگر قفل سبز و HTTPS را ببینند، امن هستند، یکی از بدترین آموزشهای امنیتی بود که به جامعه داده شد.»
به گفته صفری، HTTPS صرفاً محتوای ارتباط را رمزنگاری میکند، اما این به معنای نامرئی شدن همهچیز نیست. او توضیح میدهد:
«صاحب پروکسی یا سرور میتواند بفهمد کدام IP به کدام سایت وصل شده، چه زمانی وصل شده و چهقدر دیتا رد و بدل شده. اینها اطلاعات کمی نیستند اما به آن صورت که گفته میشود اطلاعات بانکی و رمزهای بانکی و… هم لو میرود نیست.»
این نکته بهویژه در شرایطی که کاربران برای دسترسی به اینترنت جهانی ناچار به استفاده از فیلترشکن هستند، اهمیت بیشتری پیدا میکند، چراکه حتی اگر محتوای پیامها یا اطلاعات حساس رمزنگاری شده باشد، متادیتا همچنان میتواند تصویری دقیق از رفتار دیجیتال کاربران بسازد.
اعتماد به پروکسی؛ تا کجا و به چه قیمتی
در هفتههای اخیر، بسیاری از کاربران برای افزایش امنیت، به استفاده همزمان از چند فیلترشکن یا پروکسی روی آوردهاند؛ روشی که گاهی بهعنوان «ردیابیناپذیر شدن» معرفی میشود. صفری در اینباره نگاه واقعگرایانهتری دارد:
«اینکه بعضیها از چند پروکسی بهصورت همزمان استفاده میکنند محتمل است، اما این بیشتر برای افرادی است که مثلاً پلیس بینالملل دنبالشان است. برای کاربران عمومی در ایران که فقط دنبال وصل شدن به شبکههای اجتماعی جهانی یا برقراری یک تماس بینالمللی هستند؛ این موضوع چندان مهم نیست.»
او تاکید میکند که چنین روشهایی نهتنها برای کاربران عادی ضروری نیست، بلکه میتواند بهدلیل پیچیدگی، احتمال خطا را بالا ببرد و حتی امنیت را کاهش دهد.
پروتکلها؛ جایی که سوءبرداشت زیاد است
بحث درباره امن یا ناامن بودن پروتکلهایی مانند VMess یا VLESS نیز این روزها بهشدت رایج شده است. صفری در اینباره میگوید:
«مشکل وقتی ایجاد میشود که از پروکسی یا فیلترشکنی استفاده شود که انکریپشن آن فعال نباشد یا TLS برایش فعال نشده باشد.»
او باور دارد که پروتکلهای VMess امنتر هستند. او در عین حال توضیح میدهد که مقایسه ساده و مطلق میان پروتکلها، بدون توجه به تنظیمات و نحوه پیادهسازی، میتواند گمراهکننده باشد.
