به گزارش مدیاتی، در شرایطی که تهدیدهای منطقه‌ای و تنش‌های ژئوپلیتیک افزایش یافته، سیاست‌گذاری فضای مجازی در ایران به‌سمت عادی‌سازی قطع دسترسی به شبکه بین‌الملل پیش می‌رود؛ رویکردی منفعلانه که به‌جای تقویت تاب‌آوری زیرساخت‌ها، قطع شریان ارتباطی کشور را به گزینه‌ای پیش‌فرض و پذیرفته‌شده در شرایط اضطراری تبدیل کرده است.
تکرار سناریوهای اختلال و اعمال محدودیت‌های گسترده بر بستر وب در سال‌های اخیر، جامعه و اقتصاد دیجیتال را در وضعیتی شبیه به انطباق تدریجی با بحران قرار داده است. در حالی که سال‌ها پیش مسدودسازی مقطعی شبکه شوکی ویرانگر برای اکوسیستم استارتاپی و افکار عمومی محسوب می‌شد، مواضع اخیر مدیران وزارت ارتباطات و مرکز ملی فضای مجازی حاکی از نوعی بازتعریف استانداردها است. پذیرش عمومی افت کیفیت و قطع ناگهانی اینترنت در بزنگاه‌های امنیتی، مرز میان شرایط اضطرار و روتین ارتباطی را محو کرده است؛ رخدادی که پویایی جامعه تکنولوژی‌محور را به‌شدت تحلیل می‌برد.
از مدیریت بحران تا پذیرش پیش‌فرض خاموشی شبکه
سخنان مسئولان ارشد حوزه فناوری اطلاعات و اظهارات مقامات امنیتی نشان می‌دهد پارادایم مواجهه با بحران‌ها از «تداوم اتصال در شرایط سخت» به «سهولت در قطع سوییچ بین‌الملل» تغییر جهت داده است. در رویکردهای مدرن مخابراتی جهان، مدیریت ریسک بر پایه متدهای ریداندنسی (Redundancy)، توزیع بار، ایزوله‌سازی هدفمند حملات و حفاظت از داده‌ها در بسترهای رمزنگاری‌شده استوار است. با این حال، ادبیات غالب در ساختار مدیریتی کشور نشان می‌دهد قطع سراسری اینترنت نه به‌عنوان آخرین راهکار دفاعی، بلکه ساده‌ترین ابزار برای مقابله با تهدیدات بالقوه سایبری یا امنیتی تلقی می‌شود.
این رویکرد منفعلانه، تمرکز فنی برای مقاوم‌سازی شبکه در برابر حملات محروم‌سازی از سرویس (DDoS) و ایجاد مسیرهای ترانزیتی جایگزین را به حاشیه برده است. پیامد مستقیم این تغییر نگرش، سردرگمی اکوسیستم استارتاپی و هدررفت سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در حوزه پردازش ابری، میزبانی داخلی و تراکنش‌های برخط مالی است که عملاً بدون دسترسی به خدمات جهانی فلج می‌شوند.
تبعات راهبردی پذیرش محدودیت بر تاب‌آوری اقتصاد دیجیتال
تضعیف پایدار کیفیت ارتباطات پیامدهای عمیقی فراتر از نارضایتی‌های روزمره دارد. رواج پدیده‌هایی نظیر جست‌وجوی مداوم برای سیم‌کارت‌های بدون فیلتر، بازار سیاه ترافیک‌های رمزنگاری‌شده و اتکای کاذب به ابزارهای ناامن دورزدن محدودیت، ضریب نفوذ آسیب‌پذیری‌های امنیتی را در سطح دیوایس‌های کاربران به‌شدت افزایش می‌دهد. این چرخه مخرب، استانداردهای امنیت سایبری را از سطح سازمانی به رفتارهای پراکنده و پرخطر کاربران تقلیل می‌دهد.
هنگامی که گفتمان عمومی و تخصصی به‌جای مطالبه شاخص‌های کیفی مانند پایداری پینگ، کاهش اتلاف بسته‌ها (Packet Loss) و ارتقای پهنای باند خارجی، صرفاً به پیگیری زمان وصل مجدد اینترنت تقلیل یابد، پویایی نوآوری دیجیتال از بین می‌رود. استمرار این روند، ایران را از جریان توسعه فناوری‌های لبه‌ای نظیر هوش مصنوعی و اقتصاد مبتنی بر داده دور ساخته و ساختار فناوری کشور را در یک انزوای فنی خودخواسته گرفتار می‌کند.
منبع: پیوست
