تاسیس شرکت «همراه نیروی برق ایران»؛ ائتلاف ایرانسل، همراه اول و توانیر برای هوشمندسازی شبکه برق و مهار ناترازی

به گزارش مدیاتی، ایرانسل، همراه‌اول و شرکت توانیر هم‌زمان با برگزاری بیست‌وششمین نمایشگاه بین‌المللی صنعت برق ایران، تفاهم‌نامه همکاری سه‌جانبه‌ای را برای تأسیس شرکتی مشترک با نام «همراه نیروی برق ایران» به امضا رساندند. این ائتلاف راهبردی با هدف تحول دیجیتال در صنعت انرژی کشور، هوشمندسازی شبکه برق، توسعه کنتورهای هوشمند متصل به اینترنت اشیا (IoT)، استقرار هوش مصنوعی در تحلیل داده‌های مصرف و مهار ناترازی انرژی وارد فاز اجرایی شده است.

آیین امضای این تفاهم‌نامه در غرفه شرکت توانیر و با حضور مهندس محمدحسین سلیمانیان (مدیرعامل ایرانسل)، مهندس محمد الله‌داد (مدیرعامل شرکت توانیر)، دکتر حمید بهروزی (قائم‌مقام مدیرعامل همراه اول)، مهندس مجید پورنیا (مدیرکل راهکارهای سازمانی ایرانسل) و مهندس اکبر حسن‌بکلو (معاون هماهنگی توزیع شرکت توانیر) برگزار گردید تا فصل نوینی از هم‌افزایی میان غول‌های ارتباطی و صنعت برق رقم بخورد.

تأسیس شرکت «همراه نیروی برق ایران»؛ محورها و اهداف کلیدی

بر اساس مفاد این تفاهم‌نامه، طرفین مقدمات اداری و حقوقی تأسیس شرکتی مشترک با عنوان «همراه نیروی برق ایران» را با مشارکت شرکت‌های توزیع نیروی برق استان‌های تهران، خراسان رضوی و اصفهان در اولویت کاری خود قرار داده‌اند. پیوستن این سه استان صنعتی و پرجمعیت در فاز نخست، نشان‌دهنده تمرکز بر بزرگ‌ترین قطب‌های مصرف انرژی کشور برای پیاده‌سازی آزمایشی و سپس تعمیم سراسری طرح است.

محورهای عملیاتی این همکاری بر چند پایه استوار است:

• بهینه‌سازی شبکه توزیع: ادغام زیرساخت‌های مخابراتی سراسری با شبکه توزیع نیرو برای ایجاد پایش برخط در سراسر کشور.
• ایجاد کانال‌های ارتباطی امن و پایدار: راه‌اندازی پروتکل‌های اختصاصی برای تبادل بلادرنگ داده‌های شبکه توزیع و جلوگیری از نفوذ سایبری.
• ساماندهی سیستم‌های پشتیبان عملیات (OSS/BSS): مدرن‌سازی سامانه‌های خدمات‌رسانی، صورت‌حساب‌گیری و ارتباط با مشترکان برق.
• تحول در پایش کنتورها: عبور از قرائت سنتی و حرکت به سوی کنتورهای هوشمند با قابلیت اعمال مدیریت بار از راه دور.

نقش هوش مصنوعی و تحلیل داده در مهار ناترازی انرژی

یکی از ارکان برجسته این تفاهم‌نامه، پیاده‌سازی راهکارهای هوش مصنوعی و حکمرانی داده‌محور در زنجیره مصرف برق است. در فصول گرم و سرد سال که کشور با اوج ناترازی تولید و تقاضای برق مواجه می‌شود، فقدان داده‌های دقیق لحظه‌ای از رفتار مصرف‌کنندگان بزرگ‌ترین چالش مدیریت دیسپاچینگ به شمار می‌رود.

با استقرار سیستم‌های پردازش کلان‌داده و الگوریتم‌های یادگیری ماشین، امکان پیش‌بینی دقیق اوج بار در نواحی مختلف جغرافیایی، رفتارشناسی مصرف در بخش‌های خانگی، تجاری و صنعتی، و اعمال سناریوهای بهینه‌سازی بار بدون نیاز به خاموشی‌های کور فراهم خواهد شد. مدیرعامل توانیر در این مراسم با تاکید بر لزوم هم‌افزایی زیرساخت‌های ارتباطی خاطرنشان کرد که تحول دیجیتال و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، تنها راهکار پایدار برای عبور از ناترازی‌های فصلی انرژی است.

ظرفیت‌های راهکارهای سازمانی ایرانسل و زیرساخت ارتباطی اپراتورها

مهندس محمدحسین سلیمانیان، مدیرعامل ایرانسل، در مراسم امضای تفاهم‌نامه بر آمادگی کامل این اپراتور برای در اختیار گذاشتن اکوسیستم دیجیتال و زیرساخت‌های نوین خود تاکید کرد. بخش راهکارهای سازمانی ایرانسل طی سال‌های اخیر سرمایه‌گذاری گسترده‌ای بر فناوری‌های اینترنت اشیا (IoT)، شبکه‌های اختصاصی نسل پنجم (Private 5G)، زیرساخت‌های ابری و سامانه‌های پایش مصرف انرژی انجام داده است.

پوشش گسترده سلولی در کنار فناوری‌های باندباریک اشیا (NB-IoT) این امکان را مهیا می‌سازد که میلیون‌ها کنتور هوشمند و ترانسفورماتور شبکه توزیع، با کمترین مصرف باتری و در عمیق‌ترین نقاط شهری و روستایی به شبکه مرکزی متصل شده و داده‌های ولتاژ، توان و جریان را به صورت لحظه‌ای به مراکز داده مخابره کنند.

جدول محورهای راهبردی هوشمندسازی شبکه توزیع نیروی برق

نگاهی ساختاریافته به تعهدات و نقش‌های تعیین‌شده در شرکت تازه تاسیس نشان می‌دهد که هر یک از بخش‌ها چه مسئولیتی در نوسازی صنعت برق بر عهده دارند:

چشم‌انداز صادرات فناوری و تجاری‌سازی دانش بومی

از دیگر ابعاد حائز اهمیت در تفاهم‌نامه سه‌جانبه، نگاه فراملی به راهکارهای توسعه‌یافته است. تجاری‌سازی سامانه‌های هوشمندسازی انرژی، صادرات تجهیزات کنتورهای پیشرفته و ارائه خدمات فنی مهندسی به کشورهای همسایه که با چالش‌های مشابهی در مدیریت شبکه برق مواجه‌اند، در زمره برنامه‌های درازمدت این شرکت مشترک عنوان شده است.

ائتلاف همراه‌اول، ایرانسل و توانیر نمادی از به‌کارگیری واقعی پتانسیل‌های ارتباطی برای حل ابرچالش‌های زیرساختی کشور است؛ رویکردی که در صورت تداوم، می‌تواند الگویی اثربخش برای سایر صنایع حیاتی از جمله مدیریت منابع آب و گاز نیز قلمداد شود.