به گزارش مدیاتی:در شرایطی که سازمان‌ها با چالش‌های اقتصادی، تغییرات مداوم بازار و محدودیت‌های عملیاتی روبه‌رو هستند، تاب‌آوری سازمانی به یکی از مهم‌ترین عوامل حفظ پایداری و تداوم فعالیت کسب‌وکارها تبدیل شده است. الناز سخائیان، مدیرعامل نستله ایران، با اشاره به تجربه این مجموعه در مواجهه با شرایط دشوار، معتقد است اعتماد سازمانی، مسئولیت‌پذیری و شکل‌گیری معنایی مشترک میان کارکنان، سه عامل اساسی در تقویت تاب‌آوری این شرکت بوده‌اند. او تأکید می‌کند که عبور موفق از بحران‌ها تنها به منابع مالی و امکانات عملیاتی وابسته نیست، بلکه فرهنگ سازمانی، همدلی و تعهد مشترک کارکنان نیز نقشی تعیین‌کننده در حفظ انسجام و ادامه مسیر سازمان دارند.
الناز سخائیان: اعتماد سازمانی، مسئولیت‌پذیری و معنای مشترک؛ سه ستون تاب‌آوری نستله ایران بود
الناز سخائیان، مدیرعامل نستله ایران، در نشست «روایت‌هایی از زیر آتش» به تشریح تجربه این شرکت در مواجهه با دو جنگ اخیر پرداخت و از عواملی گفت که به تداوم فعالیت مجموعه در شرایط بحرانی کمک کردند. او اعتماد سازمانی، مسئولیت‌پذیری مدیران و شکل‌گیری معنای مشترک میان کارکنان را سه پایه اصلی تاب‌آوری سازمانی دانست و تأکید کرد که این مؤلفه‌ها باید پیش از وقوع بحران در ساختار سازمان نهادینه شوند؛ چراکه در اوج بحران، فرصت چندانی برای ایجاد اعتماد و جلب همراهی کارکنان وجود ندارد.
روایت تجربه نستله ایران در مدیریت بحران
نشست «روایت‌هایی از زیر آتش» به مناسبت انتشار کتاب «مدیریت زیر آتش» از سوی انتشارات آریانا قلم برگزار شد. در این رویداد، جمعی از مدیران، کارشناسان اقتصادی و فعالان رسانه‌ای حضور داشتند و شش نفر از فعالان حوزه‌های مختلف مدیریتی، صنعتی و اجتماعی، تجربه‌های خود از مواجهه با شرایط دشوار جنگ را روایت کردند.
تداوم فعالیت کسب‌وکارها، حفظ انگیزه و روحیه کارکنان، تاب‌آوری تیم‌ها و ثبت تجربه‌های مدیریتی برای استفاده در بحران‌های آینده، از مهم‌ترین محورهای این نشست بود.
الناز سخائیان در این رویداد با اشاره به شرایط دشوار روزهای ابتدایی جنگ، توضیح داد که نستله ایران هم‌زمان با چند مسئله اساسی مواجه بود؛ از نگرانی کارکنان درباره امنیت و سلامت خود و خانواده‌هایشان گرفته تا ضرورت حفظ امنیت شغلی، تداوم فعالیت خطوط تولید محصولات ضروری و اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل و توزیع.
او با تأکید بر اهمیت تأمین غذای کودکان در شرایط بحرانی گفت:
«شرکت نستله ایران در آن روزها با مجموعه‌ای از دغدغه‌ها و محدودیت‌ها روبه‌رو بود؛ نگرانی کارکنان برای سلامت خود و خانواده‌هایشان و امنیت شغلی‌شان، ادامه فعالیت خط تولید غذای کودک به‌عنوان محصولی ضروری، اختلال در مسیرهای حمل‌ونقل و قفسه‌هایی که نباید خالی می‌ماندند. قرار نبود خانواده‌ها، علاوه بر استرسی که از جنگ و شرایط بیرونی داشتند، نگران تأمین غذای کودکان‌شان هم باشند. این تعهدی بود که ما به‌عنوان یک شرکت تولیدکننده غذای کودک در قبال مصرف‌کنندگان کوچک‌مان و خانواده‌های آن‌ها داشتیم.»
تصمیم‌گیری سریع برای حفظ تولید شیرخشک
مدیرعامل نستله ایران، تشکیل کمیته بحران را نخستین اقدام مدیریتی شرکت پس از آغاز جنگ عنوان کرد. این کمیته با حضور مدیران بخش‌های زنجیره تأمین، امنیت، فناوری اطلاعات، کارخانه و منابع انسانی در همان ساعات اولیه تشکیل شد تا درباره نحوه ادامه فعالیت مجموعه و اولویت‌های عملیاتی تصمیم‌گیری کند.
به گفته سخائیان، نتیجه این جلسه، تمرکز بر حفظ فعالیت شرکت و ادامه تولید محصولات ضروری بود. در همین راستا، به دلیل محدودیت‌های موجود در تضمین امنیت کارکنان، فعالیت دفتر مرکزی متوقف و زیرساخت‌های لازم برای دورکاری همکاران فراهم شد. در مقابل، تصمیم گرفته شد خط تولید شیرخشک به‌صورت شبانه‌روزی و در هفت روز هفته به فعالیت خود ادامه دهد.
اجرای این تصمیم به هماهنگی بخش‌های مختلف شرکت نیاز داشت. از همین رو، سایر واحدها موظف شدند تمام ظرفیت خود را برای تأمین به‌موقع مواد اولیه و پشتیبانی از خط تولید شیرخشک به کار بگیرند. همچنین برای تمرکز بیشتر منابع و امکانات عملیاتی، فعالیت دو خط تولید سرلاک و قهوه به‌طور موقت متوقف شد.
این تصمیم نشان می‌داد که در شرایط اضطراری، ادامه فعالیت تمام بخش‌های سازمان با اولویت یکسان امکان‌پذیر نیست و مدیران باید بر اساس نیازهای حیاتی، منابع موجود را به مهم‌ترین بخش‌ها اختصاص دهند.
بااین‌حال، اجرای برنامه تولید شبانه‌روزی بدون همراهی کارکنان امکان‌پذیر نبود. به همین دلیل، حفظ اعتماد نیروهای انسانی و ایجاد انگیزه برای ادامه فعالیت در شرایط دشوار، به یکی از مهم‌ترین اولویت‌های مدیریت نستله ایران تبدیل شد.
اعتماد، مسئولیت‌پذیری و معنای مشترک؛ سه پایه تاب‌آوری سازمانی
الناز سخائیان در تشریح عوامل مؤثر بر همراهی کارکنان در دوران بحران، سه مؤلفه اعتماد سازمانی، مسئولیت‌پذیری رهبران و معنای مشترک کار را تعیین‌کننده دانست. از نگاه او، سازمان‌هایی می‌توانند در شرایط دشوار تصمیم‌های سخت را با همراهی کارکنان اجرا کنند که پیش از وقوع بحران، زمینه لازم برای شکل‌گیری این سه مؤلفه را فراهم کرده باشند.
او معتقد است اعتماد سازمانی و باور مشترک میان اعضای یک مجموعه، موضوعاتی نیستند که بتوان آن‌ها را در لحظه بحران و با چند تصمیم فوری ایجاد کرد. این ویژگی‌ها باید در طول زمان و از طریق رفتار مدیران، فرهنگ سازمانی و درک مشترک کارکنان از اهداف مجموعه شکل بگیرند.
سخائیان در توضیح اهمیت معنای مشترک کار، به تجربه کارکنان خط تولید شیرخشک اشاره کرد و گفت:
«وقتی از همکاران من در خط تولید شیرخشک بپرسید کار شما چیست، هیچ‌گاه نمی‌گویند من اپراتور دستگاه یا تکنسین تعمیرات و نگهداری هستم؛ همه آن‌ها می‌گویند: من غذای باکیفیت برای کودکان ایرانی تولید می‌کنم. آن‌ها می‌دانند برای چه کسانی کار می‌کنند و چه ارزشی می‌آفرینند.»
این نگاه نشان می‌دهد که کارکنان، وظایف روزمره خود را صرفاً مجموعه‌ای از مسئولیت‌های شغلی نمی‌دانند، بلکه میان فعالیت حرفه‌ای خود و تأثیری که بر زندگی مصرف‌کنندگان می‌گذارند، ارتباط برقرار کرده‌اند. چنین درکی از ارزش کار می‌تواند در شرایط دشوار به عاملی مهم برای حفظ انگیزه و تعهد سازمانی تبدیل شود.
به گفته مدیرعامل نستله ایران، همین احساس مسئولیت و درک مشترک از هدف فعالیت شرکت، در کنار اعتمادی که میان کارکنان و سازمان شکل گرفته بود، زمینه همراهی نیروها را فراهم کرد. به‌گونه‌ای که کارکنان خطوط تولید حتی پیش از درخواست مدیران، برای حضور در شیفت‌های کاری اعلام آمادگی می‌کردند.
در کنار این عوامل، رفتار عملی مدیران نیز نقش مهمی در حفظ انسجام سازمان داشت. حضور رهبران در محیط کارخانه و همراهی نزدیک با کارکنان، این پیام را منتقل می‌کرد که مسئولیت عبور از شرایط دشوار تنها بر عهده نیروهای عملیاتی نیست و مدیران نیز در کنار آن‌ها برای حفظ فعالیت مجموعه تلاش می‌کنند.
سخائیان با تأکید بر اهمیت حضور میدانی مدیران در تقویت اعتماد سازمانی گفت:
«در همان دو روز نخست، تصمیم گرفتیم کل تیم مدیران ارشد شرکت در قزوین مستقر شوند تا بتوانند هر روز در کارخانه، کنار همکاران خطوط تولید حضور داشته باشند. در واقع مسئولیت‌پذیری رهبران باید در عمل دیده شود، چون نمی‌توان از کارکنان انتظار داشت در شرایط دشوار به وظایف خود ادامه دهند، در حالی که مدیران در کنارشان حضور ندارند.»
چهار درس مدیریتی از تجربه دو جنگ
مدیرعامل نستله ایران در بخش دیگری از سخنان خود، به مهم‌ترین آموخته‌های مدیریتی این شرکت از تجربه دو جنگ اخیر پرداخت. به اعتقاد او، مواجهه با بحران به تصمیم‌گیری سریع، ارتباطات شفاف، تفویض اختیار و توانایی انطباق با شرایط جدید نیاز دارد.
سخائیان نخستین درس این تجربه را ضرورت سرعت در تصمیم‌گیری دانست. به گفته او، در شرایطی که ابهام و عدم قطعیت بر فضای کسب‌وکار حاکم است، کارکنان باید بدانند سازمان چه هدفی را دنبال می‌کند، مسیر پیش‌رو چیست و در مرحله بعد چه اقدامی باید انجام دهند. در چنین وضعیتی، گفت‌وگوی شفاف و به‌موقع با کارکنان اهمیت ویژه‌ای پیدا می‌کند و می‌تواند از سردرگمی و شکل‌گیری نگرانی‌های بیشتر جلوگیری کند.
دومین درس، اهمیت تفویض اختیار در شرایط بحرانی است. سخائیان توضیح داد که مدیران در موقعیت‌های اضطراری ممکن است به دلیل نگرانی از پیامد تصمیم‌ها، تمایل داشته باشند تمام کنترل امور را شخصاً در اختیار بگیرند. بااین‌حال، تجربه نستله ایران نشان داد که واگذاری اختیار و قدرت تصمیم‌گیری به مدیران و مسئولان بخش‌های مختلف می‌تواند سرعت واکنش سازمان را افزایش دهد.
سومین نکته، ضرورت انطباق‌پذیری سریع با سناریوهای جدید است. در شرایط جنگی و بحران‌های پیش‌بینی‌نشده، برنامه‌های قبلی ممکن است دیگر پاسخ‌گوی نیازهای سازمان نباشند. به همین دلیل، مدیران باید بتوانند متناسب با تغییر شرایط، روش‌های اجرایی و اولویت‌های خود را بازنگری کنند.
چهارمین درس نیز حفظ تمرکز و ثبات در انجام فعالیت‌های ضروری است. به گفته سخائیان، در شرایط بحرانی نمی‌توان انتظار داشت تمام وظایف و فعالیت‌های سازمان با همان کیفیت و روال گذشته ادامه پیدا کنند. در چنین موقعیت‌هایی، شناسایی اولویت‌ها و تمرکز منابع بر حوزه‌های کلیدی، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
تاب‌آوری؛ ویژگی ضروری سازمان‌ها و کارکنان
الناز سخائیان در جمع‌بندی تجربه‌های نستله ایران از دو جنگ اخیر، تاب‌آوری را ویژگی ضروری هم برای ساختار سازمان و هم برای افرادی دانست که در آن فعالیت می‌کنند.
از نگاه او، تاب‌آوری سازمانی به معنای توانایی پیش‌بینی سناریوهای مختلف، آمادگی برای مواجهه با شرایط غیرمنتظره و طراحی برنامه‌هایی برای تداوم فعالیت در موقعیت‌های دشوار است. در سطح فردی نیز این ویژگی با باور به ارزش کار، اعتماد متقابل و درک معنای شغل ارتباط دارد.
تجربه مطرح‌شده از سوی مدیرعامل نستله ایران نشان می‌دهد که مدیریت بحران صرفاً به اتخاذ تصمیم‌های فوری و تغییر برنامه‌های عملیاتی محدود نمی‌شود. حفظ ارتباط میان کارکنان و مدیران، ایجاد درک مشترک از اهداف سازمان و نشان‌دادن مسئولیت‌پذیری در عمل، می‌تواند نقش مهمی در حفظ انسجام مجموعه داشته باشد.
نشست «روایت‌هایی از زیر آتش» نیز پس از ارائه تجربه‌های سایر راویان و بررسی ابعاد حقوقی، ارتباطی و اجتماعی مدیریت در شرایط اضطراری به کار خود پایان داد. این رویداد فرصتی برای مرور تجربه‌های واقعی سازمان‌ها در مواجهه با بحران و انتقال آموخته‌هایی بود که می‌توانند در برنامه‌ریزی برای شرایط دشوار آینده مورد استفاده قرار بگیرند.
