واردات تجاری و مسافری ۲۴ مدل گوشی ممنوع شد

به گزارش مدیاتی، گمرک جمهوری اسلامی ایران طی ابلاغیه‌ای رسمی به گمرکات اجرایی سراسر کشور، فرایند رجیستری مسافری و ثبت تجاری ۲۴ مدل از گوشی‌های هوشمند پرچم‌دار و تاشو متعلق به ۷ برند بین‌المللی از جمله اپل، سامسونگ، شیائومی، آنر و گوگل را متوقف کرد؛ تصمیمی که در ادامه سیاست‌های انقباضی مدیریت منابع ارزی و محدودسازی واردات دستگاه‌های بالای ۴۰۰ یورو اتخاذ شده و عملاً مسیر ورود قانونی نسل جدید پرچم‌داران را مسدود ساخته است.

بر اساس گزارش‌های واصله از مبادی ورودی و سامانه‌های تجاری، پیش از این و از شهریورماه سال جاری، ثبت سفارش تجاری تلفن‌های همراه برای چند ماه متوقف شده بود و در ادامه صرفاً به گوشی‌های با ارزش کمتر از ۴۰۰ یورو اجازه ثبت داده شد. با این حال، بسیاری از کاربران و فعالان بازار برای تأمین جدیدترین دستگاه‌ها به رویه مسافری روی آورده بودند که اکنون بخشنامه تازه گمرک این مسیر را نیز به طور کامل به روی مدل‌های گران‌قیمت بسته است.

مسدودسازی روزنه واردات مسافری پس از توقف ثبت تجاری

سیاست‌گذاران ارزی و بازرگانی کشور طی ماه‌های اخیر تمرکز ویژه‌ای بر کنترل مصارف ارزی حوزه ارتباطات داشته‌اند. بر اساس داده‌های غیررسمی، واردات پرچم‌داران و محصولات تاشو سهمی ناچیز از تعداد دستگاه‌های وارداتی اما سهمی چشمگیر از گردش مالی دلاری این حوزه را تشکیل می‌دهند. به همین دلیل، پس از قفل شدن کانال ثبت سفارش تجاری برای گوشی‌های رده‌بالا، رویه مسافری به عنوان تنها روزنه تأمین این محصولات مورد استفاده قرار می‌گرفت.

با ابلاغیه اخیر به گمرکات اجرایی، کارشناسان گمرکی در مبادی ورودی از ثبت اولیه و ارزیابی مسافری این ۲۴ مدل منع شده‌اند. این اقدام به این معناست که حتی در صورت پرداخت حقوق گمرکی در مبادی ورودی، امکان درج شناسه سریال (IMEI) و ارسال اطلاعات به سامانه همتا جهت دریافت خدمات اپراتوری وجود نخواهد داشت.

فهرست تفکیکی ۲۴ مدل گوشی مشمول ممنوعیت فعال‌سازی در شبکه

بر اساس مستندات ابلاغ‌شده، فهرست ۲۴ مدل تلفن همراه ممنوع‌شده در گمرکات شامل ۷ برند برتر بازار جهانی به شرح زیر است:

• محصولات اپل (Apple): آیفون ۱۸ پرو مکس (iPhone 18 Pro Max)، آیفون ۱۸ پرو (iPhone 18 Pro) و آیفون دوئو (iPhone Duo).
• محصولات سامسونگ (Samsung): سری گلکسی اس ۲۷ (Galaxy S27)، گلکسی اس ۲۷ پلاس (+Galaxy S27)، گلکسی اس ۲۷ اولترا (Galaxy S27 Ultra)، گلکسی زد فولد ۸ اولترا (Galaxy Z Fold8 Ultra)، گلکسی زد فولد ۸ (Galaxy Z Fold8) و گلکسی زد فلیپ ۸ (Galaxy Z Flip8).
• محصولات شیائومی (Xiaomi): شیائومی ۱۸ اولترا (Xiaomi 18 Ultra)، شیائومی ۱۸ پرو مکس (Xiaomi 18 Pro Max) و شیائومی ۱۸ فولد (Xiaomi 18 Fold).
• محصولات اوپو (Oppo): فایند ایکس ۹ اولترا (Find X9 Ultra)، فایند ایکس ۹ پرو (Find X9 Pro) و فایند ان ۶ (Find N6).
• محصولات ویوو (Vivo): ویوو ایکس ۳۰۰ اولترا (Vivo X300 Ultra)، ویوو ایکس ۳۰۰ پرو (Vivo X300 Pro) و ویوو ایکس فولد ۵ (Vivo X Fold5).
• محصولات آنر (Honor): آنر مجیک ۸ پرو (Honor Magic8 Pro)، آنر مجیک وی ۵ (Magic V5) و آنr مجیک وی فلیپ (Magic V Flip).
• محصولات گوگل (Google): گوگل پیکسل ۱۰ پرو ایکس‌ال (Pixel 10 Pro XL)، گوگل پیکسل ۱۰ پرو (Pixel 10 Pro) و گوگل پیکسل ۱۰ پرو فولد (Pixel 10 Pro Fold).

تناقض فنی در لیست ابلاغی و درج مدل‌های معرفی‌نشده

یکی از ابعاد بسیار بحث‌برانگیز این بخشنامه که شگفتی کارشناسان فنی حوزه سخت‌افزار را برانگیخته، وجود نام محصولاتی است که تاکنون حتی به طور رسمی از سوی کمپانی‌های سازنده معرفی یا عرضه نشده‌اند. به عنوان مثال، در شرایطی که پرچم‌داران فعلی سامسونگ و اپل هنوز تا رسیدن به این نسل‌ها فاصله دارند، ذکر عناوینی چون گلکسی S27، زد فولد ۸ یا آیفون ۱۸ نشان می‌دهد سیاست‌گذار احتمالاً با تکیه بر اطلاعات فرضی یا رویکردی پیشگیرانه، اقدام به نگارش این سیاهه کرده است.

تحلیل‌گران بازار معتقدند این نوع پیش‌دستی گمرک با هدف ممانعت از تکرار تجربه چالش‌های پیشین در رجیستری آیفون صورت گرفته است؛ جایی که ورود مسافری پیش از تعیین تکلیف قانونی، حجم زیادی از گوشی‌های بدون آنتن را روانه بازار کرد و به مطالبه‌ای اجتماعی تبدیل شد. از این رو، دستگاه اجرایی تلاش کرده تا پیش از هرگونه مبادرت تجاری یا مسافری، وضعیت قانونی تمامی نسل‌های پیش رو را صراحتاً مسدود اعلام کند.

سرنوشت گوشی‌های فعال در سامانه همتا و چشم‌انداز بازار

پرسش اساسی خریداران و دارندگان تلفن‌های همراه این است که آیا این محدودیت شامل دستگاه‌های روشن و در حال استفاده در کشور نیز خواهد شد؟ در پاسخ باید تصریح کرد که ممنوعیت ابلاغی صرفاً ناظر بر فرایند «ثبت جدید و ورود مسافری/تجاری» است. بنابراین گوشی‌هایی که پیش از تاریخ این مصوبه وارد کشور شده و مراحل رجیستری آن‌ها در سامانه همتا تکمیل شده است، بدون هیچ‌گونه قطعی آنتن یا اختلال، به فعالیت عادی خود ادامه خواهند داد.

با این حال، کارشناسان اقتصادی هشدار می‌دهند که مسدود کردن کامل رویه مسافری و تجاری پرچم‌داران، پیامدهای اجتناب‌ناپذیری برای بازار فناوری به همراه دارد. افزایش فاصله قیمت بازار ایران با نرخ‌های بین‌المللی، شکل‌گیری حباب شدید قیمتی روی مدل‌های موجود و همچنین رونق شیوه‌های دور زدن شبکه و بازار سیاه آنتن‌دهی، از نخستین آثار چنین تصمیماتی بر مصرف‌کنندگان خواهد بود.

پاسخ به سوالات پرتکرار پیرامون رجیستری پرچم‌داران

آیا گوشی‌هایی که پیش از این در سامانه همتا فعال شده‌اند قطع می‌شوند؟
خیر؛ دستگاه‌هایی که پیش از تاریخ ابلاغ بخشنامه جدید به صورت قانونی ثبت و پیامک تأیید همتا را دریافت کرده‌اند، مشمول هیچ‌گونه محدودیت یا قطعی ارتباط نخواهند شد.

آیا پرداخت عوارض گمرکی در فرودگاه امکان فعال‌سازی این ۲۴ مدل را فراهم می‌کند؟
خیر؛ بر اساس ابلاغیه جدید، ثبت اولیه گمرکی برای این ۲۴ مدل به طور کلی متوقف شده است و پرداخت وجه در مبادی ورودی مجوزی برای اتصال به شبکه اپراتورهای داخلی نخواهد بود.

علت ذکر مدل‌هایی که هنوز به بازار عرضه نشده‌اند چیست؟
این اقدام ناشی از رویکرد پیشگیرانه نهادهای نظارتی است تا از ورود زودهنگام نمونه‌های اولیه یا استفاده از رویه مسافری برای نسل‌های آتی پیش از تدوین سازوکار رسمی جلوگیری به عمل آید.

منبع: گمرک جمهوری اسلامی ایران / رسانه‌های حوزه فناوری