به گزارش مدیاتی:در حالی که هوش مصنوعی با سرعت زیادی در حال تغییر بازار کار و خودکارسازی بسیاری از وظایف است، نتایج یک پژوهش جدید نشان میدهد افرادی که شناخت بیشتری از این فناوری دارند، بیش از افراد کماطلاع نگران آینده شغلی خود هستند. کارشناسان هوش مصنوعی ظاهراً بیش از دیگران احتمال جایگزینشدن نیروی انسانی با ابزارهای هوشمند را جدی میگیرند.
کارشناسان هوش مصنوعی بیش از افراد کماطلاع درباره این فناوری، نگران از دست دادن شغل خود هستند.
بر اساس نتایج پژوهشی جدید، هرچه افراد شناخت بیشتری از قابلیتها و پیامدهای هوش مصنوعی داشته باشند، نگرانی آنها درباره تأثیر این فناوری بر امنیت شغلی نیز افزایش پیدا میکند. گزارش AI Monitor 2026 که توسط دانشگاه فنی دارمشتات (TU Darmstadt) تهیه شده، نشان میدهد برخلاف تصور رایج، ترس از جایگزین شدن نیروی انسانی با هوش مصنوعی لزوماً ناشی از ناآگاهی نیست؛ بلکه آشنایی بیشتر با این فناوری میتواند نگرانیها را تشدید کند.
این پژوهش بر پایه یک نظرسنجی نماینده از بیش از ۲ هزار نفر در آلمان انجام شده است. نتایج نشان میدهد حدود ۴۳ درصد از افرادی که دانش بسیار بالایی درباره هوش مصنوعی دارند، معتقدند این فناوری ممکن است در آینده نزدیک جایگزین شغل آنها شود. این رقم در میان افرادی که آشنایی کمتری با هوش مصنوعی دارند، به شکل محسوسی پایینتر است.
هرچه شناخت بیشتر، نگرانی درباره آینده شغلی بیشتر
پروفسور پیتر بوکسمان (Peter Buxmann)، سرپرست این پژوهش، این نتیجه را قابلتوجه و در عین حال نگرانکننده میداند؛ زیرا بسیاری از بحثهای مربوط به ترس از هوش مصنوعی، این نگرانیها را ناشی از کمبود اطلاعات میدانند.
با این حال، دادههای پژوهش تصویر متفاوتی ارائه میکنند. افرادی که شناخت بیشتری از هوش مصنوعی دارند، بهتر میتوانند ظرفیت این فناوری برای ایجاد تغییرات گسترده در بازار کار را درک کنند.
البته میزان تأثیرپذیری مشاغل مختلف یکسان نیست. مهمتر از حوزه فعالیت، این است که خروجی شغل تا چه اندازه قابلیت دیجیتالی شدن داشته باشد. افرادی که کارشان شامل تولید متن، تحلیل اطلاعات، تهیه گزارش، برنامهنویسی یا ساخت ارائههای مختلف است، در مقایسه با افرادی که شغلشان به حضور فیزیکی وابسته است، بیشتر در معرض تأثیرات هوش مصنوعی قرار دارند.
با وجود این، استفاده روزمره از ابزارهای هوش مصنوعی در محیطهای کاری همچنان در بسیاری از سازمانها محدود است و هنوز فاصله قابلتوجهی میان تواناییهای این فناوری و میزان استفاده عملی از آن وجود دارد.
شکاف مهارتی، نگرانیها را بیشتر میکند
یکی دیگر از یافتههای قابلتوجه پژوهش، کمبود آموزش رسمی در زمینه هوش مصنوعی است. تنها ۱۵ درصد از شرکتکنندگان اعلام کردهاند که تاکنون در دوره یا برنامهای مرتبط با آموزش هوش مصنوعی شرکت کردهاند. این موضوع از وجود شکاف مهارتی قابلتوجه در زمینه استفاده از فناوریهای هوش مصنوعی حکایت دارد.
نگرانیهای کاربران نیز عمدتاً به مسائل ملموس و فعلی مربوط میشود. خطاها و توهمات هوش مصنوعی (AI Hallucinations) و همچنین حفظ حریم خصوصی دادهها در صدر نگرانیهای شرکتکنندگان قرار دارند. در مقابل، تنها حدود چهار نفر از هر ۱۰ نفر معتقدند ظهور یک ابرهوش مصنوعی در آینده محتمل است.
کارکنان جوانتر نیز نسبت به افراد مسنتر، اضطراب بیشتری درباره آینده شغلی خود گزارش کردهاند. علاوه بر این، نگرانی درباره امنیت شغلی در مقایسه با سال گذشته، تقریباً در تمام گروههای شغلی افزایش یافته است.
راهکار، نادیده گرفتن نگرانیها نیست
بوکسمان معتقد است صرفاً اطمینان دادن به کارکنان و دعوت از آنها برای «نگران نبودن» نمیتواند راهکار مناسبی برای مقابله با این وضعیت باشد. از دست دادن شغل فقط به معنای کاهش درآمد نیست و میتواند ارتباطات اجتماعی و احساس هدفمندی افراد را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
او تأکید میکند نگرانیهای مربوط به آینده بازار کار باید از طریق آموزش بهتر، افزایش مهارتهای مرتبط با هوش مصنوعی و گفتوگوی صادقانه درباره تغییرات محیط کار مورد توجه قرار گیرد.
اگرچه هوش مصنوعی مولد میتواند فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد کند، اما لزوماً مشاغل از دسترفته را بهصورت یکبهیک جایگزین نخواهد کرد. بنابراین، پیام اصلی این پژوهش برای سیاستگذاران و کارفرمایان روشن است: آمادهسازی نیروی کار برای عصر هوش مصنوعی، اهمیت بیشتری از اطمینان دادن صرف به کارکنان دارد.
