به گزارش مدیاتی:پیش از آنکه ChatGPT و مدلهای هوش مصنوعی مولد به بخشی جداییناپذیر از دنیای فناوری تبدیل شوند، نسلهای قدیمیتری از سیستمهای هوش مصنوعی در حال توسعه و آزمایش بودند. اکنون آرشیو اینترنتی مجموعهای از این فناوریهای قدیمی را گرد هم آورده و امکان اجرای آنها را مستقیماً در مرورگر فراهم کرده است؛ پروژهای جذاب که فرصتی برای آشنایی با مسیر تکامل هوش مصنوعی در چند دهه گذشته فراهم میکند.
آرشیو اینترنتی دههها هوش مصنوعی قدیمی را در مرورگر قابل اجرا کرد؛ سفری جذاب به پیش از ChatGPT
آرشیو اینترنت (Internet Archive) مجموعهای از نرمافزارهای قدیمی هوش مصنوعی را که از دهه ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰ ساخته شدهاند، در دسترس کاربران قرار داده است؛ برنامههایی که سالها پیش از ظهور مدلهای زبانی بزرگ تلاش میکردند تجربه گفتوگو با یک ماشین هوشمند را شبیهسازی کنند.
پیش از آنکه چتباتهایی مانند ChatGPT و مدلهای زبانی بزرگ به بخشی جداییناپذیر از دنیای فناوری تبدیل شوند، نسل دیگری از نرمافزارها تلاش میکردند کاربران را متقاعد کنند که با چیزی شبیه یک موجود هوشمند در حال گفتوگو هستند.
اکنون Internet Archive مجموعهای ویژه از این نرمافزارهای قدیمی را گردآوری کرده است. این مجموعه با عنوان Vintage Artificial Intelligence شامل دههها نرمافزار و بازی است که با هدف شبیهسازی گفتوگو، تصمیمگیری یا حتی رفتار انسانی ساخته شدهاند.
نکته جذاب اینجاست که بسیاری از این برنامهها اکنون مستقیماً در مرورگر اجرا میشوند و برای تجربه آنها نیازی به دانلود یا نصب نرمافزار اضافی نیست.
از ELIZA تا چتباتهای دهه ۸۰
این مجموعه که توسط Jason Scott گردآوری شده، نرمافزارهای شبیهسازیشدهای از دهه ۱۹۷۰ تا دهه ۱۹۹۰ را در بر میگیرد. اگرچه این برنامهها به معنای امروزی واقعاً «فکر» نمیکردند، اما برخی از آنها در شبیهسازی گفتوگو با انسان عملکردی شگفتانگیز برای زمان خود داشتند.
در میان آثار موجود، ELIZA جایگاه ویژهای دارد. برنامه معروف DOCTOR که توسط Joseph Weizenbaum ساخته شد، با هدف تقلید از یک رواندرمانگر طراحی شده بود.
ELIZA آنقدر توانست حس گفتوگو با یک انسان واقعی را ایجاد کند که برخی کاربران نخستین نسلهای آن، اطلاعات شخصی و احساسات خود را با این برنامه در میان میگذاشتند. این موضوع نشان میدهد جذابیت تعامل انسانی با ماشین بسیار پیشتر از ظهور چتباتهای امروزی شکل گرفته بود.
ELIZA در طول سالها بارها بازنویسی شد و به همین دلیل اکنون نسخههای متعدد آن در آرشیو اینترنت قابل دسترسی است.
در کنار ELIZA، Racter نیز یکی از نمونههای جالب این مجموعه محسوب میشود. این چتبات تجاری که در سال ۱۹۸۵ عرضه شد، تنها به پاسخگویی در قالب گفتوگو محدود نبود و میتوانست متنهای نسبتاً طولانی تولید کند. برخی از خروجیهای عجیب و غیرمعمول Racter حتی بعدها وارد آثار منتشرشده شدند.
وقتی کامپیوترها زندگی مصنوعی را شبیهسازی میکردند
مجموعه Vintage Artificial Intelligence تنها به چتباتها محدود نمیشود و نمونههای جالب دیگری از تلاشهای اولیه برای شبیهسازی هوش و رفتار انسانی را نیز در خود جای داده است.
یکی از آنها Alter Ego شرکت Activision است؛ بازیای که کاربر را در مراحل مختلف یک زندگی شبیهسازیشده قرار میدهد و بر اساس انتخابهای او، مسیر متفاوتی را پیش رویش میگذارد. این بازی با همکاری یک روانشناس طراحی شده بود و تلاش میکرد تجربهای شبیه یک زندگی مجازی ایجاد کند.
Little Computer People نیز ایده متفاوتی داشت. این بازی که توسط David Crane، خالق مجموعه Pitfall!، ساخته شد، این تصور را مطرح میکرد که انسانهای کوچکی درون کامپیوتر شما زندگی میکنند و میتوان رفتار آنها را مشاهده کرد.
بازی Suspended نیز ایدهای علمیتخیلی دارد و ذهن بازیکنی را که در وضعیت انجماد برودتی قرار گرفته، میان شش ربات تقسیم میکند. هر ربات وظیفه متفاوتی دارد و بهصورت مستقل عمل میکند؛ ایدهای که با وجود قدمت زیاد، شباهت جالبی به برخی مفاهیم مطرح در فناوریهای هوش مصنوعی امروزی دارد.
این مجموعه همچنین نمونههایی از بازیهای اولیه مبتنی بر عاملهای خودکار (Autonomous Agents) را شامل میشود؛ از جمله Robot War که در آن بازیکنان جنگجوهای خود را از قبل برنامهریزی میکردند تا بدون کنترل مستقیم، با یکدیگر مبارزه کنند.
چگونه هوش مصنوعی قدیمی را تجربه کنیم؟
یکی از جذابترین ویژگیهای مجموعه Vintage Artificial Intelligence این است که کاربران میتوانند نرمافزارهای موجود در آن را مستقیماً در مرورگر اجرا کنند.
برای تجربه این آثار به دانلود فایل یا نصب شبیهساز جداگانه نیازی نیست و نرمافزارها از طریق فناوری شبیهسازی تحت وب اجرا میشوند.
این مجموعه فرصت جالبی برای مشاهده مسیر تکامل ایده «گفتوگو با ماشین» فراهم میکند؛ مسیری که از برنامههای ساده مبتنی بر قواعد در دهههای گذشته آغاز شد و در نهایت به چتباتها و مدلهای زبانی بزرگ امروزی رسید.
شاید ELIZA، Racter و دیگر نمونههای این آرشیو از نظر توانایی با هوش مصنوعی مدرن قابل مقایسه نباشند، اما یک نکته را بهخوبی نشان میدهند: ایده تعامل طبیعی میان انسان و ماشین، دههها پیش از ظهور ChatGPT شکل گرفته بود.
