به گزارش مدیاتی، دیجیکالا در رویدادی تازه از «دیا» بهعنوان دستیار هوشمند خرید خود رونمایی کرد؛ عاملی که بنا بر توضیحات ارائهشده، با دریافت درخواست متنی، صوتی یا تصویری میتواند در جستوجو و مقایسه کالا، انتخاب محصول متناسب با نیاز و پیگیری سفارش به کاربران کمک کند. معرفی جدید، مسیر دیا را از یک ابزار راهنمای خرید به سوی عاملیت بیشتر در اکوسیستم فروشگاه گسترش میدهد.
دیا پیش از این نیز در اپلیکیشن دیجیکالا عرضه شده بود و نسخههای اولیه آن بر جستوجوی کالا، دریافت مشاوره و پیشنهاد گزینههای متناسب با سلیقه و بودجه تمرکز داشتند. معرفی تازه، گامی در ادامه همان مسیر است: گسترش نقش دستیار از راهنمای انتخاب محصول به همراهی در بخشهای بیشتری از خرید و خدمات پس از آن.

دیا در نسخه معرفیشده چه کارهایی انجام میدهد؟
بر اساس توضیحات رضا فهمی، مدیر تجارت ایجنتیک دیجیکالا، کاربر میتواند نیاز خود را به زبان عادی شرح دهد و از دیا بخواهد کالاهای مناسب را پیدا کند. تعامل فقط به نوشتن یک عبارت در کادر جستوجو محدود نیست: تصویر و پیام صوتی نیز بهعنوان ورودی قابل استفاده معرفی شدهاند. به این ترتیب، کاربری که نام دقیق یا مدل یک کالا را نمیداند میتواند خواستهاش را توصیف کند یا تصویری از کالای موردنظر ارائه دهد تا دستیار مسیر جستوجو را پیش ببرد.
دیا همچنین قرار است به پرسشهایی درباره جزئیات محصول پاسخ دهد؛ از جمله پرسش درباره ویژگیها، نظر خریداران، گارانتی و فروشندگان. این امکان میتواند اطلاعات پراکنده میان صفحه محصول و دیدگاهها را در قالب مکالمه در اختیار کاربر بگذارد. بااینحال، اتکاپذیری پاسخها همچنان به کیفیت و بهروز بودن دادههای کالا، موجودی و نظرها وابسته است؛ موضوعی که در فروشگاهی با شمار زیادی فروشنده و محصول، اهمیت عملی دارد.
در بخش انتخاب، دستیار میتواند کالاها را کنار هم قرار دهد و بر پایه نیاز مطرحشده پیشنهاد بسازد. امکان پیشنهاد باندل یا مجموعهای از کالاهای مکمل نیز مطرح شده است؛ برای نمونه، اگر کاربر دنبال یک قلم پوشاک باشد، دیا میتواند اقلام هماهنگ دیگری را هم پیشنهاد کند. این پیشنهاد باید از توصیه ساده فراتر برود و تناسب کالاها با خواسته واقعی کاربر را حفظ کند؛ وگرنه خطر تبدیلشدن تجربه به فهرستی از پیشنهادهای اضافه وجود دارد.

عاملیت دیا؛ فراتر از پاسخگویی یک چتبات معمولی
تمایزی که برگزارکنندگان برای دیا برجسته کردهاند، دسترسی آن به ظرفیتهای تجاری خود دیجیکالا است. یک چتبات عمومی معمولاً میتواند اطلاعات یا پیشنهاد ارائه کند، اما دستیار متصل به فروشگاه میتواند پیشنهاد را به کالاهای موجود، گزینههای فروش، سبد خرید و بعضی سازوکارهای تجاری همان پلتفرم پیوند بزند. به گفته ارائهدهندگان، این عاملیت میتواند در پیشنهادهای ویژه یا کنار هم قرار دادن محصولات مکمل نمود پیدا کند.
در معرفی تازه گفته شد سبد خرید دیا با سبد خرید عادی دیجیکالا یکپارچه است؛ افزودن یا حذف کالا در یکی از دو محیط در دیگری نیز منعکس میشود. چنین پیوندی، در صورت عملکرد درست، نیاز به ساختن سبدی جداگانه برای گفتوگو با دستیار را از بین میبرد و فاصله میان مشاوره و خرید را کاهش میدهد. این ویژگی دیا را از یک رابط پاسخگو به بخشی از جریان واقعی خرید نزدیک میکند.
کاربرد دیا به مرحله پیش از خرید محدود نمیشود. پیگیری سفارش و مراحل ارسال، ثبت درخواست مرجوعی و دنبالکردن وضعیت بازگشت وجه نیز در معرفی این دستیار مطرح شد. بااینحال، باید میان قابلیتهایی که برای محصول شرح داده شدهاند و مواردی که هنوز در مسیر توسعهاند تفاوت گذاشت؛ زمان عرضه یا دسترسی عمومی برخی امکانات هنوز روشن نشده است.
| مرحله سفر خرید | قابلیت مطرحشده برای دیا | وضعیت بر اساس توضیحات رویداد |
|---|---|---|
| کشف و جستوجو | درخواست متنی، صوتی یا تصویری و جستوجوی کالا با توصیف نیاز | ورودی صوتی فعال عنوان شده؛ دیگر ورودیها در ارائه معرفی شدهاند |
| ارزیابی و انتخاب | پاسخ درباره محصول، مقایسه گزینهها، بررسی دیدگاهها و پیشنهاد متناسب | از قابلیتهای معرفیشده برای دستیار |
| خرید | پیشنهاد کالاهای مکمل یا باندل و اتصال به سبد خرید دیجیکالا | در گزارش رونمایی مطرح شده است |
| پس از خرید | پیگیری سفارش و ارسال، مرجوعی و وضعیت بازگشت وجه | در ارائه بهعنوان کاربردهای پس از خرید معرفی شده است |
| شخصیسازی | یادسپاری ترجیحات برای کاهش ورود دوباره اطلاعات | از قابلیتهای مطرحشده؛ جزئیات حریم خصوصی نیازمند شفافسازی است |
جستوجوی کالا با متن، تصویر و صدا
در خرید سنتی آنلاین، کاربر معمولاً باید نام کالا را حدس بزند، فیلترها را انتخاب کند و میان نتایج جستوجو بگردد. ورودی تصویری میتواند زمانی مفید باشد که کاربر شکل یک کالا را میداند اما نام یا دستهبندی آن را نمیشناسد؛ گفتوگوی صوتی نیز برای بیان نیازهای چندبخشی، مثلاً اندازه، بودجه یا نوع کاربرد، راه دیگری پیش میگذارد. نمایش این ورودیها در رویداد نشان میدهد دیجیکالا میخواهد واسطه میان زبان روزمره مشتری و کاتالوگ بزرگ فروشگاه را هوشمندتر کند.
بااینحال، جستوجو با تصویر یا صدا بهتنهایی تضمینکننده انتخاب درست نیست. شباهت ظاهری ممکن است با تفاوت مهمی در مدل، کیفیت یا قیمت همراه باشد و درخواست صوتی هم میتواند مبهم فهمیده شود. بنابراین نمایش روشن دلیل پیشنهادها، امکان اصلاح درخواست و تأیید نهایی انتخاب از سوی کاربر برای اعتماد به چنین دستیارهایی اهمیت دارد. در گزارشهای رویداد، جزئیات کاملی درباره نحوه نمایش دلیل رتبهبندی محصولات یا سازوکار رسیدگی به پیشنهاد نادرست ارائه نشده است.
معماری چندعاملی دیا بر پایه مدلهای محلی
در بخش فنی رویداد، دیا نه بهعنوان یک مدل واحد، بلکه در قالب شبکهای از عاملهای تخصصی توصیف شد. هر عامل میتواند مسئول بخشی از کار باشد و برای تکمیل درخواست کاربر با بخشهای دیگر همکاری کند. دیجیکالا همچنین از استفاده از مدلهای محلی و کاهش وابستگی به مدلهای خارجی سخن گفته است. جزئیات فنی مانند نام مدلها، اندازه آنها، معیار سنجش دقت، نحوه ارزیابی پاسخها و سهم هر عامل در نسخه فعلی منتشر نشده؛ ازاینرو نمیتوان درباره عملکرد یا برتری فنی سامانه فراتر از توضیحات ارائهشده داوری کرد.
طرح توسعه نیز به دستیار مشتری محدود نمانده است. بنا بر آنچه در رویداد بیان شد، دیجیکالا میخواهد شبکهای از عاملها را در بخشهای مختلف اکوسیستم، از سمت فروشندگان تا پشتیبانی، گسترش دهد. اگر این برنامه پیش برود، دیا بخشی از تغییر بزرگتری در شیوه اداره تجارت الکترونیک خواهد بود؛ تغییری که در آن سامانه هوشمند میتواند چند گام از فرایند را هماهنگ کند، نه اینکه فقط پاسخ پرسش را نمایش دهد.
شخصیسازی تجربه خرید؛ از یادسپاری ترجیحات تا مشاوره دکوراسیون
بهخاطر سپردن ترجیحات یا اطلاعاتی مانند سایز و علاقهمندیها برای شخصیسازی تجربه مطرح شده است. چنین قابلیتی میتواند تکرار توضیحات کاربر را کمتر کند، اما در عین حال پرسشهایی درباره رضایت، امکان مشاهده یا حذف اطلاعات، مدت نگهداری و کنترل کاربر بر حافظه دستیار ایجاد میکند. در اطلاعات منتشرشده از رویداد، جزئیات اجرایی این سازوکار و سیاستهای مربوط به دادههای شخصی تشریح نشده است؛ بنابراین بهتر است فعلاً این بخش را قابلیت مطرحشده بدانیم، نه داوری درباره حفاظت از دادهها.
مشاوره برای موضوعاتی مانند دکوراسیون نیز بهعنوان مسیر توسعه آینده مطرح شده است. این موضوع با پیشنهاد کالاهای مکمل ارتباط دارد، اما با نسخه فعلی جستوجو و مقایسه محصول یکسان نیست. دیا در نسخههای پیشین بیشتر بر کمک به پیدا کردن کالا، پیشنهاد بر پایه بودجه و سلیقه و مرور دیدگاه خریداران متمرکز بود؛ حالا دامنهای که برای آن ترسیم شده، پیوند میان مکالمه، اقدام در پلتفرم و خدمات پس از خرید را هم دربر میگیرد.








