به گزارش مدیاتی، اشکان آرمندهی، مدیرعامل پلتفرم دیوار، در همایش «تنظیم‌گری در عصر پلتفرم‌ها» به میزبانی کتابخانه ملی ایران، با مرور پرونده‌های قضایی سال‌های اخیر از چالش‌های حقوقی کسب‌وکارهای آنلاین در مواجهه با محتوای منتشرشده توسط کاربران گفت.
پاسخ سریع: تحمیل مسئولیت کیفری رفتار مجرمانه کاربران به مدیران پلتفرم‌های میزبانی، پیش‌بینی‌پذیری در اقتصاد دیجیتال ایران را به خطر انداخته است. مدیرعامل دیوار با بازخوانی پرونده‌های قضایی، تفکیک مسئولیت محتوا، حذف نگاه سلیقه‌ای، تشکیل شعب قضایی تخصصی و مصونیت پلتفرم‌ها در خودپالایشی را ارکان حیاتی اکوسیستم دانست.
۳ سال و نیم پیگیری قضایی برای اثبات بدیهیات حقوقی
آرمندهی در تشریح یکی از پرونده‌های کلیدی دیوار گفت: «دیوار حدود ۳ سال و نیم درگیر پرونده‌ای بود که از جلب و بازداشت من آغاز شد و موضوع آن، مسئولیت پلتفرم در قبال احتمال ارتکاب جرم توسط آگهی‌دهنده در فضای حقیقی بود. آگهی‌ها در دو گروه خدمات ماساژ و فروش کفش بودند که انتشارشان منع قانونی نداشت. دادگاه بدوی انتظار نیت‌خوانی داشت و حکم یک سال حبس صادر کرد؛ اگرچه در اعاده دادرسی حکم برائت قطعی گرفتیم، اما هزینه‌های گزافی به شرکت تحمیل شد.»
اصل شخصی بودن مسئولیت کیفری
مدیرعامل دیوار تاکید کرد که اصل بنیادین حقوق جزا، شخصی بودن مسئولیت کیفری است. همان‌طور که ارائه‌دهنده خدمات تلفن یا اینترنت بابت مکالمه مجرمانه مسئول دانسته نمی‌شود، پلتفرم میزبان نیز توانایی و صلاحیت تشخیص نیت درونی افراد در دنیای واقعی را ندارد.
حذف آگهی در ۲۰ ثانیه با هوش مصنوعی
وی به پرونده دیگری اشاره کرد که سامانه هوش مصنوعی دیوار یک آگهی نامتعارف را ظرف ۲۰ تا ۲۵ ثانیه پس از درج شناسایی و حذف کرد؛ اما به جای توجه به اقدامات پیشگیرانه، برخورد قضایی با مدیرعامل در قالب صدور حکم جلب، تفتیش موبایل و بازداشت موقت دنبال شد.
۴ اصل ضروری برای تنظیم‌گری منصفانه فضای مجازی
مدیرعامل دیوار ۴ ستون حقوقی را برای نجات کسب‌وکارهای آنلاین پیشنهاد داد:
- قاعده انتساب: رفتار مجرمانه کاربر بدون احراز وحدت قصد به پلتفرم نسبت داده نشود.
- سنجش بر مبنای علم و آگاهی: مسئولیت پلتفرم تنها پس از اعلام رسمی مراجع ذی‌صلاح و عدم حذف محتوا آغاز شود.
- تفکیک مسئولیت لایه‌ها: مرزهای قانونی میان کاربر، بستر میزبانی و مصرف‌کننده در متن قانون شفاف شود.
- مصونیت اقدامات داوطلبانه (بندر امن): اقدام خودجوش پلتفرم در حذف محتوای مشکوک با هوش مصنوعی، نباید به ابزار اتهام علیه آن تبدیل گردد.
پرسش‌های متداول
آیا پلتفرم‌های اینترنتی مسئول جرم کاربران هستند؟
خیر؛ بر اساس قانون مجازات، مسئولیت کیفری شخصی است و پلتفرم میزبان نقشی در توافقات مجرمانه کاربران در دنیای واقعی ندارد.
قاعده بندر امن (Safe Harbor) چیست؟
مصونیتی حقوقی که مانع از مقصر شناختن پلتفرم‌ها به خاطر تلاش‌های پیشگیرانه و داوطلبانه خودپالایشی می‌شود.
