به گزارش مدیاتی، مایکروسافت در حال آزمایش قابلیتی برای ویندوز ۱۱ است که میتواند اجرای برخی نرمافزارها را به وضعیت امنیتی رایانه گره بزند. در این مدل، اگر مؤلفههایی مانند Secure Boot یا Memory Integrity فعال نباشند، توسعهدهندگان قادر خواهند بود امکانات برنامه را محدود یا اجرای کامل آن را مسدود کنند؛ قابلیتی که عرضه عمومی آن برای سال ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است.
Windows baseline protection چگونه اجرای نرمافزارها را کنترل میکند؟
قابلیت آزمایشی Windows baseline protection در نسخههای اینسایدر ویندوز ۱۱، وضعیت چندین لایه امنیتی سیستم را در قالب یک ارزیابی واحد گردآوری میکند. پیش از این، هر نرمافزار یا سرویس حساس ناچار بود پیشنیازهای امنیتی موردنیاز خود را جداگانه بررسی کند؛ اما سازوکار جدید، یک نشانه یا گزارش استاندارد از وضعیت حفاظتی دستگاه در اختیار برنامه قرار میدهد.
این گزارش از طریق زنجیرهای از مؤلفههای سختافزاری و نرمافزاری شکل میگیرد و وضعیت امنیتی رایانه را هنگام راهاندازی بررسی میکند. پردازنده امنیتی و قابلیتهای مرتبط با بوت، تمامیت حافظه و مجازیسازی در این فرایند نقش دارند. هدف مایکروسافت آن است که برنامهها بتوانند بهجای اتکا به آزمونهای پراکنده و قابلتفاوت، به یک سیگنال معتبرتر درباره سلامت محیط اجرا دسترسی داشته باشند.
در نسخه نخست این طرح، هشت معیار امنیتی ارزیابی میشوند. Secure Boot برای جلوگیری از بارگذاری مؤلفههای دستکاریشده پیش از اجرای سیستمعامل به کار میرود و TPM، اطلاعاتی سختافزاری برای سنجش اعتماد دستگاه فراهم میکند. Memory Integrity نیز از ورود کدهای ناسازگار یا مخرب به بخشهای حساس هسته ویندوز جلوگیری میکند. سایر معیارها به قابلیتهای امنیتی پردازنده، مجازیسازی و صحت فرایند راهاندازی مربوط میشوند.
اهمیت این سازوکار در آن است که نتیجه ارزیابی صرفاً در تنظیمات ویندوز باقی نمیماند. توسعهدهنده میتواند بر اساس این وضعیت، دسترسی به قابلیتهای حساس را تغییر دهد؛ برای نمونه، یک نرمافزار بانکی ممکن است در دستگاه ناامن اجازه انجام تراکنش ندهد، یک مدیر گذرواژه قابلیت همگامسازی را غیرفعال کند یا یک بازی آنلاین مانع ورود کاربر به بخش چندنفره شود.
ادوبی، بتلنت و بازیها در مسیر سازگاری با استاندارد جدید
بر اساس گزارش Windows Latest، شرکتهایی مانند ادوبی، بتلنت، 1Password و Schoolyear از هماکنون بررسی سازگاری محصولات خود با این استاندارد را آغاز کردهاند. حضور چنین شرکتهایی نشان میدهد مایکروسافت این قابلیت را صرفاً برای ابزارهای سازمانی یا نرمافزارهای امنیتی طراحی نکرده و احتمال دارد دامنه استفاده از آن به برنامههای عمومی، سرویسهای ابری و بازیهای رایانهای نیز برسد.
نمونههای مشابه پیشتر نیز وجود داشتهاند، اما هرکدام با منطق جداگانه کار میکردند. برخی ابزارهای بانکی، وجود تراشه TPM را بررسی میکردند و سامانههای ضدتقلب بازیها به فعالبودن Secure Boot یا قابلیتهای مجازیسازی نیاز داشتند. سامانههایی مانند Javelin که در بازی Battlefield 6 استفاده میشوند، نشان دادهاند که وضعیت امنیتی سیستمعامل میتواند مستقیماً به مجوز اجرای بازی وابسته باشد.
تفاوت Windows baseline protection با این روشهای قدیمی، استانداردسازی سیگنال امنیتی و دشوارتر شدن جعل آن است. اگر گزارش وضعیت دستگاه از مسیر سختافزار مورد اعتماد تولید شود، نرمافزار یا سرور ارائهدهنده سرویس میتواند با اطمینان بیشتری تشخیص دهد که برنامه در محیطی دستکاریشده، آلوده یا فاقد زنجیره بوت معتبر اجرا نمیشود. البته این سازوکار، سالمبودن کامل رایانه را تضمین نمیکند و بیشتر برای اثبات فعالبودن مجموعهای از کنترلهای پایه طراحی شده است.
خاموشکردن Memory Integrity چه تبعاتی برای کاربران دارد؟
بخش مهم ماجرا به تعارض میان امنیت و کارایی بازمیگردد. برخی گیمرها برای دستیابی به نرخ فریم بالاتر یا رفع ناسازگاری درایورها، قابلیت Memory Integrity را غیرفعال میکنند. مایکروسافت نیز در سال ۲۰۲۲ در بعضی سناریوهای مرتبط با بازی، خاموشکردن این ویژگی را بهعنوان راهکاری برای بهبود عملکرد پیشنهاد کرده بود؛ اما در چارچوب جدید، چنین دستگاهی ممکن است در ارزیابی پایه امنیتی امتیاز لازم را به دست نیاورد.
کاربرانی که برای نصب یا اجرای لینوکس برخی قابلیتهای امنیتی ویندوز را تغییر دادهاند نیز ممکن است با محدودیت مواجه شوند. خاموشکردن Secure Boot، استفاده از تنظیمات سفارشی بوت یا غیرفعالکردن لایههای مجازیسازی لزوماً به معنای آلودهبودن رایانه نیست، اما از دید برنامهای که به baseline protection وابسته است، میتواند نشانه کافی برای رد صلاحیت دستگاه باشد.
مایکروسافت وضعیت این مؤلفهها را در تنظیمات ویندوز ۱۱ و زیر عنوان Baseline protection نمایش میدهد. نشانگرهای سبز و زرد، فعالبودن یا نیاز به اصلاح هر بخش را مشخص میکنند و احتمالاً در نسخههای آینده، توضیح دقیقتری درباره دلیل مردودشدن دستگاه ارائه خواهند داد. با این حال، تصمیم نهایی درباره مسدودکردن برنامه در اختیار توسعهدهنده است و خود ویندوز الزاماً همه نرمافزارها را متوقف نمیکند.
اگر این قابلیت در سال ۲۰۲۷ بهصورت عمومی منتشر شود، اثر آن به سیاست شرکتها بستگی خواهد داشت. استفاده محدود از آن میتواند امنیت سرویسهای بانکی، سازمانی و بازیهای رقابتی را افزایش دهد؛ اما اجباریکردن آن برای نرمافزارهای عادی، انعطاف کاربران حرفهای را کاهش میدهد و ممکن است رایانههایی را که عمداً با تنظیمات سفارشی، سیستمعامل دوم یا درایورهای قدیمی استفاده میشوند، از بخشی از اکوسیستم نرمافزاری ویندوز ۱۱ کنار بگذارد.
منبع: زومیت








